Neden sohbet güvenliği önemli?
Sohbet odaları yeni insanlarla tanışmanın, aynı şehirden ya da aynı ilgi alanından kişilerle konuşmanın kolay bir yoludur. Ancak karşınızdaki kişiyi göremediğiniz bir ortamda, yazılan her şeyin doğru olduğunu varsaymak riskli olabilir. Takma adın (nick) arkasında kimin olduğunu bilemezsiniz; bu yüzden birkaç temel alışkanlık, sohbetin keyifli kalmasını sağlar.
DamLaChat'te sohbete katılmak için üyelik, e-posta veya telefon numarası istenmez. Bu, ilk adımda size gizlilik sağlar: siz paylaşmadıkça kimliğiniz bilinmez. Bu rehberdeki önerilerin amacı, bu avantajı sohbet boyunca korumanıza yardımcı olmaktır. Öneriler DamLaChat'e özel değildir; IRC dahil hemen her sohbet ortamında işe yarar.
Kişisel bilgilerinizi koruyun
Güvenli sohbetin en önemli kuralı, sizi gerçek hayatta tanımlayan bilgileri ilk tanıştığınız kişilerle paylaşmamaktır. Sohbet ne kadar samimi görünürse görünsün, aşağıdaki bilgileri açık kanalda ya da özel mesajda vermeden önce iki kez düşünün:
- Tam adınız ve soyadınız, ev ya da iş adresiniz
- Telefon numaranız ve kişisel e-posta adresiniz
- Çalıştığınız yer, okulunuz veya her gün gittiğiniz yerler
- Kimlik, banka ve kart bilgileri (bunlar hiçbir koşulda paylaşılmamalı)
- Konum bilgisi içeren fotoğraflar ve sosyal medya hesaplarınız
Nick seçerken dikkat
Takma adınızda gerçek adınızı, doğum yılınızı ya da başka hesaplarınızda kullandığınız kullanıcı adını kullanmamak iyi bir başlangıçtır. Böylece sohbetteki kimliğiniz ile diğer hesaplarınız arasında kolayca bağlantı kurulamaz.
Nickinizi ve şifrenizi koruyun
Sık kullandığınız bir nick varsa, başkasının bu adla sizin yerinize konuşmasını engellemek için NickServ üzerinden kaydettirebilirsiniz. Kayıt isteğe bağlıdır ve ücretsizdir. Komutların ayrıntısı IRC Komutları Rehberi sayfasında anlatılıyor; kısaca:
- Kayıt:
/msg NickServ REGISTER şifreniz e-posta@adresiniz - Sonraki girişlerde kimlik doğrulama:
/msg NickServ IDENTIFY şifreniz
Şifre içeren komutları yazarken başındaki / işaretini unutmayın; aksi halde satır kanala normal mesaj olarak gider ve şifreniz herkese görünür. Bu olursa vakit kaybetmeden şifrenizi değiştirin. Sohbet şifrenizi başka sitelerde kullanmayın ve kimseyle paylaşmayın: NickServ şifrenizi bilmesi gereken başka bir kişi yoktur. Kendini yetkili olarak tanıtıp şifrenizi isteyen birine şifre vermeyin, durumu kanal yetkililerine bildirin.
Özel mesajlarda dikkatli olun
Kanalda tanıştığınız biriyle özel mesajla (PM, /query nick) konuşmak sohbetin doğal bir parçasıdır. Yine de özel mesajlar başkalarının görmediği bir alan olduğu için kötü niyetli girişimler çoğunlukla burada başlar. Şu durumlarda temkinli olun:
- Kısa sürede aşırı yakınlık kurup sizden kişisel bilgi, fotoğraf veya görüntülü görüşme isteyen kişiler
- Para, hediye kartı, kontör ya da "acil yardım" isteyen mesajlar
- Sizi sohbetten çıkarıp başka bir uygulamaya veya siteye yönlendirmek için ısrar eden kişiler
- Tehdit, şantaj veya baskı içeren her türlü mesaj
İstemediğiniz bir özel mesaja cevap vermek zorunda değilsiniz. Sohbeti nazikçe bitirmek ya da hiç yanıt vermemek tamamen sizin hakkınızdır.
Şüpheli linklere ve dosyalara tıklamayın
Sohbette paylaşılan bağlantılar her zaman göründüğü yere gitmez. "Fotoğrafıma bak", "hediye kazandın" ya da "hesabını doğrula" gibi mesajlarla gelen linkler, şifre çalmaya yönelik sahte sayfalara veya zararlı dosyalara yönlendirebilir. Tanımadığınız kişilerden gelen linkleri açmayın, gönderilen dosyaları (özellikle .exe, .apk, .scr gibi uzantıları) indirmeyin. Bir sayfa sizden sohbet şifrenizi veya kart bilgilerinizi istiyorsa orada durun.
Android uygulamamızı yalnızca resmi sayfasından, yani IRCmobiL sayfası üzerinden edinin; sohbette başkalarının gönderdiği uygulama dosyalarını kurmayın.
Rahatsız eden birini engelleyin ve bildirin
Kendi tarafınızda engelleme
Birinin mesajlarını görmek istemiyorsanız çoğu IRC programında /ignore nick komutunu kullanabilirsiniz. Bu komut sunucuda değil kendi programınızda çalışır; karşı taraf engellendiğini bilmez ve mesajları size ulaşmaz.
Yetkililere bildirme
Hakaret, taciz, spam ya da kuralları açıkça çiğneyen bir davranışla karşılaşırsanız, kanal yetkililerine (nicki başında @ işareti olan kullanıcılar) durumu kısaca anlatın. Ne olduğunu, hangi nickin yaptığını ve yaklaşık saatini yazmanız işlerini kolaylaştırır. Yetkililere ulaşamazsanız İletişim sayfasındaki kanalları kullanabilirsiniz. Ortamın kurallarını Sohbet Kuralları sayfasında bulabilirsiniz.
Bağlantınızı güvenli tutun
mIRC, HexChat gibi bir IRC programıyla bağlanıyorsanız şifreli (SSL/TLS) bağlantıyı tercih edin: sunucu adresi irc.damlachat.com, port 6697, SSL seçeneği açık. Şifreli bağlantı, özellikle kafe veya otel gibi ortak Wi-Fi ağlarında yazdıklarınızın aradaki ağdan okunmasını zorlaştırır. Bağlantı ayarlarının ayrıntısı IRC Sohbet sayfasında yer alıyor.
Ortak kullanılan bir bilgisayardan sohbet ettiyseniz işiniz bittiğinde sohbet penceresini kapatın ve tarayıcıya şifre kaydetmeyin.
Ebeveynler için kısa not
Genel sohbet odaları yetişkin kullanıcılara yöneliktir. 18 yaşından küçüklere uygunsuz içerik paylaşımı kurallarımızda kesinlikle yasaktır ve bu tür durumlar yetkililerce ciddiyetle ele alınır. Çocuğunuz internette sohbet ediyorsa, yukarıdaki kuralları onunla birlikte konuşmanız, tanımadığı kişilerle yüz yüze buluşmaması ve kendisini rahatsız eden bir durumu size anlatabileceğini bilmesi en etkili korumadır.
Kısa kontrol listesi
- Gerçek adınızı, adresinizi, telefonunuzu paylaşmayın
- Sohbet şifrenizi kimseye vermeyin, başka sitelerde kullanmayın
- Tanımadığınız kişilerin linklerine ve dosyalarına tıklamayın
- Para veya hediye kartı isteyen mesajları yanıtlamayın
- Rahatsız eden kişiyi
/ignore nickile engelleyin, yetkililere bildirin - IRC programında SSL bağlantı (port 6697) kullanın
- Sohbette tanıştığınız biriyle buluşacaksanız kalabalık bir yer seçin ve bir yakınınıza haber verin